Cilt: 10 Sayı: 1, 15.06.2023

Yıl: 2023


BEÜİFD, Haziran ve Aralık ayları olmak üzere yılda 2 kez Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından yayınlanan hakemli bir dergidir. BEÜİFD, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip, özgün çalışmaları yayınlayarak ilahiyat, din bilimleri ve sosyal bilimler alanlarına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergimizin hedef okuyucu kitlesi bu alanlardan akademik araştırmacılar ve üniversite düzeyinde bu alanlara ilgi duyan genel okuyuculardır.

Dergimizin yayın dili Türkçe olmakla birlikte Arapça ve İngilizce dillerinde yazılmış bilimsel çalışmalar da değerlendirmeye kabul edilmektedir. Dergiye gönderilen makaleler iThenticate programı ile intihal taramasından geçirilmekte ve çift taraflı kör hakemlik ile değerlendirmektedir.

Dergimiz, konu alanı itibariyle ilahiyat ve sosyal bilimler alanında oldukça geniş bir yayın yelpazesi ile birçok araştırmacıya ücretsiz ve kolay erişilebilir kaynak sunarken aynı zamanda birçok farklı araştırmacının çalışmalarının yayınlanmasına da imkân vermektedir.

İlahiyat ve Din Bilimleri temel alanlarının birçok alt dalı dergimizin kapsamına dahildir. Genel olarak şu alanlardan çalışmaları değerlendirmeye kabul etmekte ve yayına kabul alan çalışmaları yayınlamaktayız: Temel İslam Bilimleri: Kur’an-ı Kerim, Hadis, Tefsir, İslam Hukuku, Kelam, İslam Mezhepleri Tarihi, Tasavvuf ve Arap Dili ve Edebiyatı; Felsefe ve Din Bilimleri: İslam Felsefesi, Din Felsefesi, Mantık, Din Psikolojisi, Din Sosyolojisi, Din Eğitimi ve Dinler Tarihi; İslam Tarihi ve Sanatları: İslam Tarihi, İslam Sanatları Tarihi, Türk-İslam Edebiyatı ve Dini Musiki.

Dergimizde yayınlanan çalışmaların telif hakları yazarlarına aittir. Dergiye çalışma göndermiş yazarlar, BEÜİFD’in eserlerini Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı ile yayımlamasına izin vermiş ve bu lisansın hükümlerini kabul etmiş sayılırlar.

BEÜİFD’nin tüm giderleri yayıncı tarafından karşılanmaktadır. Makale kabul, değerlendirme ve yayın sürecindeki herhangi bir aşama veya işlem için ücret alınmamaktadır.


BEÜİFD Yazım Kuralları

1) Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi; Temel İslam Bilimleri, Felsefe ve Din Bilimleri, İslam Tarihi ve Sanatları, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi öncelikli olmak üzere Sosyal ve Beşeri Bilimler alanlarında gerçekleştirilen akademik çalışmaları yayımlar.
2) Dergiye yalnızca Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde hazırlanmış çalışmalar kabul edilir. Haziran ve Aralık olmak üzere yılda iki sayı şeklinde hem basılı hem de elektronik olarak yayınlanan dergimizin makale kabul tarihleri Haziran sayısı için 15 Ocak-15 Nisan; Aralık sayısı için 15 Temmuz-15 Ekim arasıdır. Makale sayısının yeterli düzeye ulaşması halinde makale kabul süreci bu tarihlerden önce de kapatılabilecektir.
3) Gönderilen makaleler derginin amaç ve kapsamına uygun olmalıdır.
4) Orijinal, yayınlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar değerlendirmeye kabul edilir.
5) Çalışmalar derginin yazım kurallarına uyularak hazırlanmalıdır. Dergimizin makale şablonu kullanılabilir.
6) Telif Hakkı Anlaşması Formu mavi renkli kalemle imzalanıp PDF olarak sisteme yüklenmelidir. Form farklı kurumlarda bulunan yazarlar tarafından ayrı kopyalar halinde doldurulabilir. Ancak, tüm imzaların mavi renkli kalemle atılması ve TEK PDF olarak birleştirilip sisteme yüklenmesi gereklidir. Yazarlar, dergide yayınlanan çalışmalarının telif hakkına sahiptirler ve çalışmaları CC BY-NC 4.0 lisansı altında yayımlanır.
7) Yüksek lisans ve doktora öğrencileri danışmanları ile birlikte (ilk yazar öğrenci - ikinci yazar danışman öğretim üyesi) kaleme aldıkları çalışmaları dergiye gönderebilirler.
8) Yazarların makale gönderiminde etik beyan formunu da doldurup WORD dosyası halinde sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Birden fazla yazarın katkıda bulunduğu çalışmalar için de etik beyan formu doldurulup WORD dosyası halinde makale gönderilirken sisteme yüklenmelidir.
9) Aynı yazarın aynı yayın döneminde sadece bir makalesi işleme alınabilmekte ve hakemlerin en az iki kabül kararıyla geçerse yayımlanabilmektedir.
10) Çalışmalar derginin yazım kurallarına uyularak hazırlanmalıdır.
11) Makaleler dergi web sitesine “Makale Gönder” sekemsinden elektronik olarak gönderilmelidir.
12) Makale, Microsoft Word'de BEÜİFD Makale Şablonu kullanılarak veya Gentium Plus yazı tipinde iki yana yaslı metin 10,5, dipnotlar 8,5 punto ile yazılmalıdır.
13) İSNAD Atıf Sistemi (2. edisyon) kullanılmayan makaleler tashih için yazara iade edilir.
10.000 kelime sınırını aşan makaleler kelime sayısının düşürülmesi için yazara iade edilir.
Gönderilen makaleler, 250-300 kelimelik Türkçe özet ve en az 5 anahtar kelime ve 750-1000 kelimelik genişletilmiş İngilizce özet (extended abstract) ve en az 5 İngilizce anahtar kelime içermelidir.
14) Derginin tüm giderleri Yayıncı tarafından karşılanmaktadır. Dergide makale yayını ve makale süreçlerinin yürütülmesi ücrete tabi değildir. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için işlemleme ücreti ya da gönderim ücreti alınmaz.
15) Makale yayınlanmak üzere Dergiye gönderildikten sonra yazarlardan hiçbirinin ismi, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar listesinden silinemez ve yeni bir isim yazar olarak eklenemez ve yazar sırası değiştirilemez.
16) Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını: BEÜİFD, bilimsel süreli yayıncılıkta etik güvence oluşturmak amacıyla, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir. Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulmalıdır:
a) Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için (etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
b) Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.


Kitap Değerlendirme Yazıları İçin Notlar
Kitap, alanıyla ilgili akademik bir çalışma olmalıdır. Araştırma, ders kitabı, derleme, sözlük, ansiklopedi, katalog yayını, tercüme, tenkitli neşir vb. farklı türden çalışmalar incelenebilir. Kitap değerlendirmeleri eserin yalnızca özeti değil, eleştirel olarak değerlendirilmesi olmalıdır.
1) Metinde yazarının amacına işaret edilmelidir. Hedef okuyucu kitlesi belirlenmelidir.
2) Merkezi bir fikir etrafında kurgulanıp kurgulanmadığı incelenmelidir.
3) Eserde ortaya konan önemli noktalara işaret edilmeli; bu noktalar eleştirel olarak tartışmaya açılmalı, temel iddialarına odaklanılmalı; ilgili alana getirdiği katkı ve itirazlar sıralanmalı; iddialarının dayandığı veriler ve bunların bağlama uygunluğu incelenmelidir.
4) Değerlendirmesi yapılan çalışma, “ele alınan konular arasındaki irtibat, konuların geniş bir zeminde incelenmesi, temas edilmeyen noktaların mevcudiyeti, şayet varsa eksikliklerin konunun anlaşılmasını engellemesi, çalışmanın dilinin akıcılığı, yeterli kaynak kullanımı vb. hususlardan üzerinden analiz edilmelidir.
5) İlk paragrafta eserle ilgili bilgiler verilerek ana tez ve yaklaşıma değinilen kısa bir özet yapılmalı, bu ilk paragrafın İngilizce tercümesi de yazıya eklenmelidir.
6) Kitap değerlendirmeleri 1700-2250 kelime arasında olmalıdır.
7) Değerlendirmelere kitabın tam adı, yazar bilgileri (ad-soyad), kitabın yayınevi, yayın yılı, varsa çevirmen bilgileri (ad-soyad) ve eser çeviri ise orijinal bilgileri de eklenmelidir.
8) Değerlendirme yazısını yazan kişinin adı, unvanı, görev yeri ve Orcid ID numarası uygun biçimde yazılmalıdır. Eksik bilgi içeren veya derginin formatına uygun olmayan yazılar değerlendirmeye alınmadan sahibine iade edilir.
9) Dergimizde kitap değerlendirme yazıları için ayrı bir Alan Editörü bulunmaktadır. Değerlendirme yazmak isteyen araştırmacılara değerlendirmelerini yazmadan önce derginin Değerlendirme Yazıları Alan Editörü ile irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.
10) Ulaşan yazıların yazım kurallarına uygunluğu değerlendirilmekte ve kurul tarafından yayınlanıp yayınlanmayacağına karar verilmektedir.


Tez Özetleri İçin Notlar
1) Tezlerin son 5 yıl içinde bitirilmiş olması gerekmektedir.
2) Özet hem Türkçe hem İngilizce 1250-2000 kelime arasında olmalı, 5 anahtar kelime de yer almalıdır.


Dipnot Ve Kaynakça Gösterim Kuralları
BEÜİFD, İSNAD Atıf Sistemi 2. Edisyonunu kullanmaktadır. Dergimize gönderilecek makalelerin bu sisteme göre düzenlenmesi gerekmektedir.
İSNAD Atıf Sistemini http://www.isnadsistemi.org/guide/ adresinden inceleyebilir, yazım kılavuzu ve şablonlarını http://www.isnadsistemi.org/indirmeler/ adresinden indirebilirsiniz.


BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. BEÜİFD yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca bk, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ve 4. Türkiye Editörler Çalıştayı Kararları (25-27 Aralık 2021).

Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel yapı taşıdır. Bu, yazarların ve onları destekleyen enstitülerinin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir.

Yayıncının Görevleri
• Yayın için gönderilen akademik çalışmalar, tamamen akademik ve bilimsel ölçütlere göre değerlendirilir ve değerlendirilmelerde yazarların cinsiyet, din, ırk, etnik köken, vatandaşlık, siyasi görüşleri, kurumsal ilişkileri hiçbir şekilde kıstas olarak kullanılmaz.
• Editör ve editöryal ekip, gönderilen çalışmalarla ilgili yazar, hakemler, muhtemel hakemler ve editöryal üyeler dışında hiç kimseye bilgi vermez.
BÜİFD’ye teslim edilen fakat yayınlanmayan çalışmaların içerikleri, yazarların rızası olmaksızın, editör ve editöryal ekip üyeleri tarafından kullanılamaz.
• Editör ve editöryal ekip bir çalışmayı kabul etmek ya da reddetmek için tüm sorumluluğa ve yetkiye sahiptir.
• Editör ve editöryal ekip, kabul ya da reddedilen çalışmalarla ilgili çıkar çatışması içerisinde olmamalı, sadece alana katkı sağlayacak çalışmalar kabul edilmelidir.
• Gönderilen çalışmalarda hatalar bulunduğu zaman düzeltmenin yayımlanmasını ya da geri çekilmesini desteklemeli, hakemlerin ismini saklı tutmalı ve intihale engel olmalıdır.

Hakemin Görevleri
• Teslim edilen çalışmanın yayınlanıp yayınlanmayacağına BÜİFD Yayın Kurulu (editöryal ekip) tarafından karar verilmesinde hakem görüşleri oldukça büyük bir katkı sunar. Hakemlerin revizyon talepleri yazarlara iletilir ve çalışmanın akademik niteliğinin artırılmasında yardımcı olunur. Ancak BÜİFD Yayın Kurulu, bir çalışmanın yayınlanıp yayınlanmayacağına dair kararı kendi uhdesinde bulundurur. Yayın Kurulu’nun BÜİFD yayın kriterlerine göre yeterli görmediği revizyon, çalışmanın reddedilmesine gerekçe olabilir.
• Değerlendirme sürecinde hakemlere 15 gün süre verilir fakat ilave süre isteyen hakemlere, derginin yayın planına göre ek süre verilebilir.
• Değerlendirmesi için kendisine tevdi edilen çalışmayı değerlendirme hususunda ehliyetli olmadığını düşünen hakemler veya kendisine verilen süre içerisinde değerlendirmeyi yetiştiremeyeceğini düşünen hakemler, bu durumu zaman geçirmeksizin BÜİFD editörüne bildirmelidir.
• Hakemlere değerlendirme için sunulan çalışmalar mahrem bir emanet olarak kabul edilmeli, BÜİFD Yayın Kurulu’nun izni ve rızası dışında çalışma başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
• Yayınlanmamış çalışmaların içerikleri yazarın izni olmaksızın hakemlerin kendi çalışmalarında kullanılmamalıdır
• Hakem değerlendirmeleri objektif ve yapıcı olmalı, yazının akademik yeterliliğini esas almalıdır. Yazarların şahsiyetlerine yönelik eleştirilerde bulunmamalıdır.
• Hakemler yaptıkları değerlendirmeleri destekleyecek açıklamalar ve argümanlar sunmalıdır. Bu bağlamda hakemlik sürecinde yazılar akademik-bilimsel yetkinlik, tutarlılık, terminoloji kullanımı, dil ve üslup, başlık-muhteva uyumu gibi açılardan tahlil edilmelidir.
BÜİFD hakem raporlarında kanaat oluşturmayan ve şahsileştirilmiş değerlendirmeler ile gerekçelendirilmemiş onay ve redleri değerlendirmeye almaz ve bu durumdaki yazıları yeniden hakemler.
• Hakemler, değerlendirmeye aldıkları çalışmalarda yazarlar tarafından iktibas edilmeyen çalışmaları belirlemelidirler. Bu çerçevede değerlendirilen çalışmayla daha önce yayınlanmış bir eser arasında bulunabilecek benzerliklere veya örtüşmelere editörün dikkatini çekmelidirler.
• Hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen imtiyazlı bilgiler ve fikirler gizli tutulmalı ve kişisel menfaat için kullanılmamalıdır.
• Değerlendirmeler tarafsız olmalıdır. Hakemler araştırmayla, yazarlarla ve/veya araştırma fon sağlayıcılar ile çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.

Yazarın Görevleri
• Yazarlar dergiye gönderdikleri çalışma hakkında doğru bilgi vermeli ve çalışmanın önemine dair objektif bir tartışma sunmalıdır.
• Yazarlar, kullandıkları ham malzemeyi doğru bir şekilde aktarmalı, başka araştırmacılar için yeterli derecede açık detay vermeli ve atıfta bulunmalıdırlar. Kasten yanlış bilgi sunmak bilim etiğine aykırı bir davranıştır.
• Yazarlar, tamamen orijinal bir çalışma yaptıklarından emin olmalıdırlar ancak başka çalışmalardan yararlandılarsa, en uygun şekilde o çalışmalara atıfta bulunmalıdırlar.
• Yazısını yayınlatmak maksadıyla dergiye başvuran yazar, çalışmasının orijinal olduğunu da beyan etmiş olur. İntihalin her çeşidi çok ciddi bir suçtur. İntihal içerdiği tespit edilen çalışmalar dergide değerlendirmeye tabi tutulmadığı gibi yayınlandıktan sonra tespit edildiğinde ise gerekli yerlere bilgi verilir.
• Bir yazar, özü itibariyle aynı araştırmayı içeren bir çalışmayı birden fazla yerde yayınlamamalıdır. Aynı öze sahip çalışmayı yeniden yayınlamak ya da aynı çalışmayı yayın talebiyle birden fazla dergiye eşzamanlı olarak teslim etmek kabul edilemez bir davranıştır.
• Bir çalışmada kendisinden yararlanılan bütün çalışmaların takdir ve ikrarı zorunludur. Yazarlar, teslim edilen çalışmada yararlanılan her bir yayına atıfta bulunmalıdır.
• Yazarlık, bir çalışmanın oluşumu, tasarımı, icra veya yorumuna ciddi bir katkıda bulunanlarla sınırlıdır. Diğer katkı sahipleri eş-yazar olarak listelenmelidir. Çalışmanın oluşumuna bir açıdan katılanlar, ‘katkı sahipleri’ şeklinde zikredilmelidir. Ayrıca çalışmayı yayınlanmak üzere dergiye teslim eden yazar, diğer katkı sahiplerinin rızasını da almalıdır.
• Bütün yazarlar, araştırma yazılarında, o yazının sonuçlarını veya yorumunu etkileyebileceği düşünülen herhangi bir malî ve diğer tarzda çıkar çatışmalarını açık etmelidirler. Çalışma için alınan bütün malî destek kaynakları açıkça belirtilmelidir.
• Yayınlanmış bir çalışmasında ciddi bir hata veya yanlışlık tespit eden yazar bu konuda editöre ve Yayın Kurulu’na hemen haber vermekle yükümlüdür. Bu durumda yazar, ya çalışmasını geri çekmede veya çalışmaya dair bir düzeltme yayınlamada BÜİFD ile iş birliği yapmakla sorumludur.
• Birden fazla yazarlı çalışmalarda tüm yazarlar önemli oranda araştırmaya katkıda bulunmalıdır. Çalışmadaki tüm verilerin gerçek ve özgün olduğu beyanı gerekir. Tüm yazarlar geri çekmeyi ve hataların düzeltilmesini sağlamak zorundadır.
• Aynı araştırmanın birden fazla dergide yayımlanmasına teşebbüs edilmemeli, bilim araştırma ve yayın etiğine uymalıdır.
o Bilim araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:

a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
d) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
f) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
g) Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 8).



BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, yazarlardan makale değerlendirme ve yayın süreci için herhangi bir ücret talep etmemektedir. Yazarlara da herhangi bir ücret ödenmemektedir.


BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC ND) ile lisanslanmıştır


by-nc-nd.png